Wordt de zonnecarport de nieuwe standaard voor elk parkeerterrein?

Het potentieel van de zonnecarport is groot. Dus kunnen ze een significante bron van groene stroom zijn. Toch worden deze installaties nog niet massaal geplaatst. Maar waarom eigenlijk en welke factoren zijn nodig voor versnelling? “Kijk minder naar de kosten en meer naar maximale waardecreatie. Deze PV-systemen bieden enorme kansen voor bedrijven, parkeerders, onze natuur en de energietransitie”, stelt Guy Vandendungen van PerPetum Energy.

PerPetum Energy ontwikkelt, realiseert en beheert duurzame energieprojecten voor bedrijven, voornamelijk grote energieverbruikers. Daarbij worden onder meer zonnepanelen, batterijen, laadinfrastructuur, power-to-heat en slimme energiesturing gecombineerd.
“België is inmiddels te klein voor ons. We internationaliseren sterk. Zo ben ik verantwoordelijk voor onze activiteiten in Nederland, waar al een aantal projecten met zonnepanelen op land, water en combinaties van grond, daken en zonnecarports op stapel staan”, schetst Vandendungen de activiteiten van het bedrijf.

Potentieel afgeremd door kosten

Zonnecarports zijn geen nieuw fenomeen, ook in België niet. De massale uitrol blijft vooralsnog uit, vooral door de businesscase. De investeringskosten liggen fors hoger dan bij PV op land of een dak. Bovendien werden zonnecarports niet gericht ondersteund in subsidieregelingen. Nochtans is het potentieel er zeker: veel bedrijven hebben geen grond voor zonnepanelen en/of vaak onvoldoende dakoppervlak om hun energieverbruik met eigen opwek af te dekken.

Diverse pluspunten

“Werknemers en bezoekers moeten hun auto kwijt kunnen, dus is een parking voor de meeste bedrijven onmisbaar. Door die te overdekken met zonnepanelen produceer je groene stroom. Die is goedkoper dan elektriciteit uit gascentrales, waardoor je voor twintig tot vijfentwintig jaar controle over je energierekening creëert. Zonnecarports zorgen ook voor meer comfort. Auto’s staan hierdoor in de schaduw, wat tevens het gebruik van airco’s en dus CO₂-uitstoot beperkt. Daar komt bij dat het wagenpark in hoog tempo elektrificeert”, argumenteert Vandendungen.

Zonnecarports en EV-laders vormen een logische combinatie, ook vanwege het aansluitende productie- en laadprofiel. Bij locaties, zoals kantoren, zwembaden, pretparken en winkelcentra, staan auto’s vooral overdag geparkeerd. Laden wanneer de zon volop schijnt en direct lokaal verbruik ontlast bovendien het elektriciteitsnet. Bedrijven kunnen de opgewekte zonnestroom daarnaast ook zelf benutten.

In België is bovendien sprake van een additioneel voordeel, vertelt Vandendungen. Regenwater dat op een parkeerplaats terechtkomt, geldt wettelijk als vervuild water en vereist extra zuiveringsstappen voordat bedrijven het kunnen inzetten voor bijvoorbeeld toiletspoeling, schoonmaak en productieprocessen. Regenwater dat via de zonnepanelen van zonnecarports wordt opgevangen geldt als zuiver water. Dat kan een duidelijk financieel voordeel opleveren. PerPetum Energy rekende dat bijvoorbeeld door voor een bedrijf dat de meerwaarde van een zonnecarport betwijfelde. “Het bleek goud waard”, vertelt Vandendungen.

Kaderen in ruim duurzaamheidsperspectief

Vlaanderen kent een grote grondwaterschaarste en staat wat dat betreft in de Europese top 3, mede door de hoge bevolkingsdichtheid en verstedelijking. Het klimaat verandert bovendien: de hoeveelheid regen blijft hetzelfde, maar valt vaker in korte, hevige periodes. “We moeten breder naar verduurzaming kijken. Goed waterbeheer wordt steeds belangrijker. Zonnecarports kunnen op dat vlak een duidelijke bijdrage leveren. Dat besef kan ook helpen bij vergunningen en een breder beleidsdraagvlak. Bovendien wil Europa onafhankelijker worden van buitenlandse fossiele energie, waardoor er een hoge nood is aan meer zonnepanelen. Door de installatie van zonnecarports hoeft daarvoor geen natuur of landbouwgrond te verdwijnen”, beklemtoont Vandendungen.

Geen pleidooi voor subsidies

Frankrijk verplicht zonnepanelen op grote parkeerplaatsen en koppelt dat aan subsidies en gunstige vergoedingen voor de opgewekte stroom. In België wordt al langer over zo’n verplichting gesproken, maar die is nog niet ingevoerd. Vandendungen is echter geen voorstander van subsidiëring: “Daarmee morrel je aan de prioritering. Zonne-energie op land is het goedkoopst, gevolgd door dakinstallaties en floating solar. Zonnecarports vormen een vierde optie en een ideale oplossing voor bedrijven zonder beschikbare grond, water of een groot genoeg dakoppervlak voor PV.”

Ook al is Vandendungen geen voorstander van subsidiëring, toch is hij van mening dat de overheid gerust actie mag ondernemen.
“Nederland wil gas uitfaseren door het financieel minder aantrekkelijk te maken. Zo stijgt de energiebelasting op aardgas geleidelijk, terwijl elektriciteit relatief gunstiger wordt belast om elektrificatie te stimuleren. Daardoor fungeert een zonnecarport in combinatie met power-to-heat, zoals een warmtepomp of elektrische boiler, vaak als een interessante investering. In België is zo’n taxshift nog onvoldoende doorgevoerd. Daar moet snel werk van gemaakt worden.”

Kansen voor producenten

Tegelijkertijd ziet hij dat er ook voor de sector een duidelijke taak is weggelegd. Onderconstructies van zonnecarports zijn al grotendeels doorontwikkeld op staalgebruik en dus op prijs. Ontwerpoptimalisatie, met name met het oog op de fundering – wat een grote kostenpost betekent – kan echter nog veel opleveren. De installatiekosten zijn nog te hoog vanwege de benodigde tijd en mankracht. Daar ligt een uitdaging voor de fabrikanten: design for assembly. Bovendien zijn er verborgen kosten. De snelheid van implementatie is een succesfactor.

Paradox

Parkeerplaatsen zijn een inkomstenbron, bijvoorbeeld voor winkelcentra en retailers. Tijdens de bouw van een zonnecarport is parkeren niet mogelijk. Zo kan een duurdere installatie die in twee weken wordt geplaatst hierdoor goedkoper zijn dan een budgetvriendelijke zonnecarport die in twee maanden wordt gebouwd. “Een prikkel om het werk binnen de afgesproken tijd af te ronden is gezond, bijvoorbeeld via boeteclausules”, duidt Vandendungen. Daarnaast kunnen eindklanten volgens hem creatiever omgaan met het verdienmodel.

Meerwaardecreatie

“Zo zijn er grote winkels in Amerika waar met een klantenkaart tegen een gunstige prijs kan worden geladen: hoe langer het verblijf, hoe lager het tarief. In Europa zijn we nog niet zover. Maar extra waarde kan bijvoorbeeld ook worden gecreëerd door reclame of het neerzetten van een bepaalde sfeer. Dat deden wij bijvoorbeeld met de houten zonnecarport van 40 megawattpiek bij dierentuin Pairi Daiza, die de bezoekers meteen onderdompelt in een jungle-achtige setting”, aldus Vandendungen.

Toekomstblik

Parkings hebben een economische en een maatschappelijke waarde, benadrukt Vandendungen. Met een zonnepaneeloverkapping kan die ruimte zelfs een viervoudig voordeel opleveren. De kansen zijn groot voor bedrijven, mensen, natuur en de energietransitie. Volgens hem zou het goed zijn als dit verhaal breder wordt uitgedragen door politici, consultants, ondernemers en brancheorganisaties. Hoe ziet de uitrol er over vijf jaar uit?

“Dan zijn er veel meer zonnecarports dan nu, met netcongestie als een belangrijke driver. In Nederland is dat laatste al een groot probleem en in België zal dit binnenkort niet anders zijn. Onze overheid wil dat probleem voor zijn. Zonnecarports combineren lokale opwek en dito verbruik. Ze zijn dus netvriendelijk en kunnen het net zelfs ondersteunen. Batterijen maken daarbij steeds vaker deel uit van de oplossing, ook gezien de elektrificatie van bussen en zwaar transport. Daarbij gebeurt de opwek en de opslag overdag en het laden ’s nachts.”