Vlaanderen trekt 2 miljard euro uit voor industriële klimaattransitie

De Vlaamse regering maakt de komende tien jaar 2 miljard euro vrij om de industrie te helpen verduurzamen. Volgens Voka gaat het om het grootste industriële klimaatsteunprogramma dat Vlaanderen ooit heeft opgezet. Met het nieuwe instrument wil de regering bedrijven meer investeringszekerheid geven bij grote projecten voor CO₂-reductie, zonder dat hun concurrentiekracht onder druk komt te staan.

Transitiecontracten moeten investeringsrisico verlagen

Centraal in het programma staan zogenoemde transitiecontracten. Die moeten bedrijven over meerdere jaren ondersteunen bij investeringen in klimaatvriendelijke technologie. Het gaat daarbij niet alleen om klassieke investeringssteun, maar ook om steun voor de werkingskosten van nieuwe installaties.

De steun wordt gekoppeld aan marktparameters, zoals de CO₂-prijs. Wanneer de meerkost van een duurzame technologie daalt, kan de publieke steun afnemen of deels worden teruggevorderd. Blijft de kloof met fossiele technologieën groot, dan kan de overheid een deel van dat verschil blijven compenseren. Daarmee wil Vlaanderen de overstap naar industriële elektrificatie, waterstof of CO₂-opslag versnellen.

Grote rol voor CO₂-afvang en -opslag

Een aanzienlijk deel van het budget is bestemd voor CO₂-afvang en -opslag, ofwel Carbon Capture and Storage (CCS). Voor een grote CCS-oproep in 2028 wordt indicatief ongeveer 1 miljard euro voorzien, gespreid over tien jaar. Die oproep richt zich op energie-intensieve sectoren waar alternatieven zoals elektrificatie of hernieuwbare brandstoffen moeilijker toepasbaar zijn.

Daarnaast komt er ongeveer 800 miljoen euro beschikbaar voor open, technologieneutrale oproepen. Daarbij kunnen onder meer projecten rond elektrische boilers, industriële warmtepompen, waterstof en andere vormen van procesverduurzaming meedingen. Projecten worden beoordeeld op de gevraagde steun per vermeden ton CO₂, zodat de meest kosteneffectieve voorstellen voorrang krijgen.

Ook het Kairos@C-project van BASF en Air Liquide in de Antwerpse haven krijgt een aparte plaats binnen het programma. Voor dit grootschalige CO₂-afvangproject wordt tot 200 miljoen euro cofinanciering voorzien.

Voka vraagt aandacht voor randvoorwaarden

Voka verwelkomt de beslissing, maar benadrukt dat financiële steun alleen niet volstaat. Volgens de ondernemersorganisatie moeten ook betaalbare energie, voldoende infrastructuur en een ondersteunend vergunningenbeleid op orde zijn. Zonder die randvoorwaarden dreigt de industriële klimaattransitie te vertragen, terwijl buurlanden hun eigen industrie eveneens stevig ondersteunen.