Techlink ziet plug-in batterij als drempelverlager voor de installatiesector

Plug-in thuisbatterijen winnen snel terrein, als toegankelijke stap richting meer zelfverbruik van zonnestroom. Vincent Vancaeyzeele, Technologie & Innovatie manager bij Techlink, de Belgische beroepsfederatie voor installatiebedrijven in de elektro- en HVAC-sector, ziet ze niet als een product voor installateurs. “Maar we hebben niets tegen deze producten. Ze zijn een mooie aanvulling in een markt die sterk diversifieert. Wel is het hoog tijd voor een duidelijk regulerend kader.”

De pv-sector maakt een moeilijke periode door. De markt remde onder meer af door kelderende paneelprijzen en hogere bouwkosten. De toenemende verkoop van thuisbatterijen biedt veel installateurs echter houvast volgens Vancaeyzeele, die deze markt al sinds 2013 volgt. “Destijds gold 4 kilowattpiek aan zonnepanelen en 4 kilowattuur batterijcapaciteit als vuistregel. Dat was duur, je betaalde al snel 10.000 tot 15.000 euro. Vandaag is 10 kilowattuur de standaard voor de helft van de prijs, en bewegen we richting 15 kilowattuur.”

Nultarief

De motor achter de markt voor thuisopslag is meer zelfverbruik, zo blijkt uit consultatie van de Techlink-achterban. Klanten van de installateurs, namelijk huishoudens en bedrijven, zien de stroomprijs steeds vaker naar nul zakken, pakweg tussen 10 en 14 uur. “Dat voelt alsof je je zonnestroom voor niets weggeeft. Daarnaast speelt het gevoel dat stroom, onder meer door de opeenvolgende energiecrises iets duurder uitvalt. Dat duwt veel mensen richting een opslagsysteem”, merkt Vancaeyzeele.

Dekking van sluimerverbruik

Hoe past de plug-in batterij in deze trend? Vancaeyzeele noemt ze een segment dat het sluimerverbruik dekt. Het opgeteld verbruik van bijvoorbeeld internet- en telecomapparatuur, tv, laptop, koelkast en diepvries schommelt doorgaans tussen 200 en 400 watt. Over de hele nacht kom je dan al snel aan 4 à 5 kilowattuur. De capaciteit van heel wat plug-in batterijen heeft diezelfde ordegrootte.

“Plug-in batterijen hebben echter ook hun beperkingen. Het vermogen is gering: veelal 800 watt. Ook de capaciteit valt tegen. Bij 5 kilowattuur bijvoorbeeld, blijft in de praktijk zo’n 4,2 kilowattuur over. Trek daar het rendement van doorgaans 80 procent (voor volwaardige thuisbatterijen is dit zo’n 90 procent) nog eens van af, dan resteert effectief 3,5 kilowattuur. Gelet op de gunstige prijzen blijft dat niettemin een aantrekkelijk volume”, vertelt Vancaeyzeele.

Vermogen en ontzorgen

Techlink ziet de plug-in batterij niet als een installateursproduct. Die combineert zonnepanelen op het dak doorgaans met een batterij via één hybride omvormer, gericht op een hoog vermogen van typisch 5.000 watt en aansturingsgemak, aldus Vancaeyzeele. Overweegt een consument een plug-in batterij, dan wordt die veelal met twee argumenten naar een volwaardig systeem getrokken. Om een warmtepomp te ondersteunen of een auto op te laden, schiet 800 watt vermogen simpelweg tekort.

“Dat geldt tevens voor de steeds gangbaardere producten die 2 kilowatt of meer kunnen leveren. Een tweede argument draait om ontzorgen. Een installateur biedt 10 jaar garantie, niet alleen op het toestel maar ook op het werk. Er wordt gebruik gemaakt van een bekabelde, hoogwaardige energiemeter die nooit haperingen kent. Dat is niet het geval met een minder betrouwbare P1- of wifi-verbinding”, duidt Vancaeyzeele.

Op een plug-in-systeem zit ook productgarantie, maar bij problemen is aankloppen bij een professional niet mogelijk.

Instapproduct

Kiezen voor een plug-in batterij is niet per definitie een slechte keuze, benadrukt Vancaeyzeele. “Zoek je een systeem met een hoog rendement waar je nooit meer naar omkijkt, dan is dergelijk toestel niets voor jou. Voor prijsbewuste starters die graag experimenteren en het ontbreken van premium afwerking of snelle service geen probleem vinden, vormt het wel een mooie eerste stap. En wie de voor- en nadelen heeft ervaren, klopt later – bijvoorbeeld bij aankoop van een elektrische wagen – beter geïnformeerd aan bij een installateur voor een volwaardige oplossing.”

Geen limiet

Hoe wordt bij Techlink naar de veiligheid van plug-in batterijen gekeken? Vancaeyzeele wijst allereerst op netbeheerderskoepel Synergrid, die vastlegt wat technisch op het net mag worden aangesloten. Vanuit Europa gold 800 watt als richtwaarde voor plug-in batterijen, onder meer om ze breed toegankelijk te maken. België bekrachtigde die grens niet. Op de homologatielijst van Synergrid staan systemen tot ruim boven de 2.000 watt. Dat is 10 ampère, terwijl automaten in een zekeringkast doorgaans 16 tot 20 ampère aankunnen.

“Als ingenieur roept dat bij mij vragen op. Daarnaast wordt een elektrische installatie bij keuring getoetst aan het AREI, dat injectie via het stopcontact niet adresseert. Maar een keurder die nu een plug-in systeem tegenkomt – hoe het ook geplaatst is – moet dat in principe negeren. Dat gaat veranderen. Techlink trekt deze discussies voor België. Ook verzekeraars hebben een rol te spelen. Zij eisen dat een toestel conform de voorschriften van de fabrikant wordt gebruikt. Stel dat een huurder zijn systeem via de app instelt naar 2 kilowatt en er breekt brand uit. Wat dan? Dat is een vraag die we nog moeten voorleggen”, schetst Vancaeyzeele.

Vaak verkeerde plaatsing

Plug-in batterijen zijn geen onveilige toestellen. Het gevaar schuilt in hoe consumenten ermee omgaan. Zo is het risicovol om te veel vermogen op eenzelfde groep te zetten. Met een gewicht van al gauw 70 kilogram is een stevige bevestiging bovendien geen overbodige luxe, vertelt Vancaeyzeele. Ook een goede locatiekeuze is van evident belang. Zo zag hij onlangs een plug-in batterij boven de radiator naast de voordeur hangen.

“Niet alleen op een plek die warm wordt, maar ook nog eens langs een vluchtweg. Een installateur neemt dit soort zaken automatisch mee, een consument mist vaak de nodige kennis. Dat legt ook verantwoordelijkheid bij de fabrikant, meer dan een goede handleiding – zoals recent werd bevestigd door de rechter in Duitsland. Een bedrijf adverteerde zijn opslagsysteem als volledig plug-and-play en veilig, zonder tussenkomst van een installateur. Dit werd als misleidend en concurrentievervalsend bestempeld op basis van de norm DIN VDE V 0126-95, die zonder bijkomende beveiliging een maximum van 960 wattpiek oplegt voor toestellen op een doorsnee stopcontact. De producent werd een dwangsom van 250.000 euro per overtreding opgelegd.”

Nood aan concrete regels

Ondanks alle kanttekeningen staat Techlink positief tegenover de plug-in batterij, besluit Vancaeyzeele. Die wordt niet gezien als concurrent van vast verbonden systemen. “Het zijn eerder mooie aanvullende producten in een markt die sterk diversifieert”, aldus Vancaeyzeele. “Tegelijkertijd werden ze toegelaten zonder duidelijke richtlijnen. Hoewel de meeste systemen waarschijnlijk veilig zijn, ontbreekt een kader dat zwart op wit zet wat wel en niet kan en dit controleert”, betreurt Vancaeyzeele.