Is een stekkerbatterij gevaarlijker dan een broodrooster?

Sinds 17 april 2025 mogen zogenaamde stekkerapparaten in België worden gebruikt. Het gaat om zonnepanelen en thuisbatterijen die je gewoon in het stopcontact kan stoppen in plaats van door een installateur te laten aansluiten en keuren. Dat betekent echter niet dat je zomaar elk willekeurig toestel op eender welke manier mag inpluggen. Het gaat immers over elektrische apparatuur, dus moet veiligheid de eerste prioriteit zijn en blijven.

Op dit ogenblik loopt een campagne van de overheid over het veilig gebruik van stekkerapparatuur, ook wel plug-and-playapparaten genoemd. Prima, zolang er geen beeld blijft hangen dat die stekkerapparaten buitengewoon gevaarlijk zijn.

Daarom beantwoorden we hier de vraag: is een stekkerbatterij gevaarlijker dan een broodrooster? Wanneer je boterham vastzit in de broodrooster en je deze probeert los te wrikken met een mes, loop je het risico op een elektrische schok of kun je kortsluiting en brand veroorzaken. We weten allemaal dat we geen metalen voorwerpen mogen gebruiken als er gevaar op kortsluiting bestaat. Maar omdat stekkerapparaten nieuw zijn, hebben we dat soort ‘gezond verstand’ over hun gebruik nog niet breed opgebouwd.

Het begint al bij de aanschaf: koop enkel toestellen die in België gehomologeerd zijn. Controleer bij aankoop ook of je de Bebat-bijdrage betaalt. Is dat niet het geval, dan is de recyclage van je batterij niet geregeld en leidt dit tot problemen wanneer je de batterij (hopelijk na jaren trouwe dienst) uiteindelijk afdankt en inlevert.

Het is vooral van belang om de impact van de stekkerbatterij op de elektrische installatie van je woning goed in te schatten en je woning zeker niet te overbelasten. Zo is het geen goed idee om een stekkerbatterij of dito zonnepaneel via een verlengkabel of een stekkerdoos in te pluggen. Dat zou een zwakke plek in de aansluiting veroorzaken. Vermijd ook dat stekkerapparaten een elektrisch circuit delen met andere grote verbruikers. Plug ze daarom bijvoorbeeld niet in de keuken in, waar apparaten zoals een microgolfoven of een (inductie)kookplaat het elektriciteitscircuit al zwaar belasten wanneer die in gebruik zijn. Op zich zijn stekkerbatterijen heel brandveilig, maar een overbelasting van de elektriciteitsinstallatie kan toch tot gevaar leiden.

Zorg dat de stekkerbatterij dus in een kamer geplaatst wordt waar weinig andere elektrische toestellen in gebruik zijn. Kies bovendien voor een ruimte die niet vochtig is en een stabiele omgevingstemperatuur telt. Plaats de stekkerbatterij niet onder de trap, want zo blokkeer je mogelijk een vluchtweg als het toch mis gaat. Zorg er verder voor dat de software van de batterij up-to-date is en verhoog de vermogensconfiguratie nooit tot boven de 800 watt. Schakel bovendien de optie voor noodstroom uit. Als het publieke stroomnet uitvalt terwijl jouw batterij stroom aan de woning blijft leveren, brengt dit de technici die aan het net werken in gevaar. Gebruik in dat geval het stopcontact op de batterij om je meest essentiële toepassingen te voorzien van elektriciteit.

Als je het zo leest, klinkt het inderdaad alsof stekkerapparatuur gevaarlijk kan zijn. Maar je strikt aan de richtlijnen houden, volstaat voor veilig en verantwoord gebruik van stekkerbatterijen en -zonnepanelen.